QHR Recruitment

คุณเองคงเคยได้ยินคำว่า “นาฬิกาชีวิต” หรือ “นาฬิกาชีวภาพ” กันอยู่พอสมควร เพราะใน 1 วัน ทุกคนล้วนมีเวลา 24 ชม. เท่ากัน แต่เคยสงสัยหรือไม่ทำไมบางคนตื่นเช้าแล้วสมองโล่ง คิดสิ่งต่าง ๆ ออกภายในเวลาอันรวดเร็ว แต่กับบางคนกลับรู้สึกว่าชอบการทำงานตอนกลางคืน ยิ่งดึกเท่าไหร่สมองยิ่งแล่นแบบหยุดไม่อยู่ สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ความรู้สึกแต่มันคือสิ่งที่ถูกเรียกว่า “Chronotype” (โครโนไทป์) ลองมาทำความรู้จักพร้อมเช็กนาฬิกาของตนเองไปพร้อมกันได้เลย

นาฬิกาชีวิต คืออะไร?

นาฬิกาชีวิต หรือ นาฬิกาชีวภาพ (Biological Clock) คือ วงจรการทำงานของระบบต่าง ๆ ภายในร่างกายมนุษย์ เสมือนคอยควบคุมระบบต่าง ๆ ภายใน เช่น การตื่นนอน การหลั่งฮอร์โมน พฤติกรรมการใช้ชีวิต แนวคิด การตัดสินใจ ระบบเผาผลาญ ภูมิต้านทานของร่างกาย ไปจนถึงการนอนหลับ เพื่อให้มีชีวิตอยู่รอดจากปัจจัยแวดล้อมที่เกิดขึ้น หากสังเกตให้ดีจึงพบว่าแต่ละคนมีรูปแบบของชีวิตแตกต่างกันไป แม้ส่วนหนึ่งอาจเกิดขึ้นเพราะสิ่งรอบตัว อาทิ ช่วงเวลาการทำงาน การเดินทาง กิจกรรมต่าง ๆ แต่ภาพรวมเมื่อชีวิตเริ่มคุ้นชินสิ่งใดย่อมเกิดนาฬิกาของตนเองขึ้น และการฝืนสิ่งดังกล่าวย่อมเกิดความเสี่ยงได้หลายด้าน เช่น ปัญหาสุขภาพ การพักผ่อนไม่เพียงพอ สภาพจิตใจไม่ดี เป็นต้น

Chronotype (โครโนไทป์) คืออะไร?

Chronotype (โครโนไทป์) คือ บุคลิกซึ่งเป็นตัวกำหนดนาฬิกาชีวิตของแต่ละคนเพื่อให้สมองและร่างกายสามารถสร้างสิ่งดีที่สุดออกมา ไม่ว่าจะเป็นการใช้ชีวิต การตัดสินใจ การทำงาน หรือแม้แต่ช่วงเวลาพักผ่อนเองก็ตาม ทั้งนี้ Chronotype ได้ถูกกำหนดขึ้นจากปัจจัยด้านพันธุกรรมของแต่ละคน ดังนั้นการมีไลฟ์สไตล์ตามนาฬิกาชีวภาพที่เหมาะกับโครโนไทป์ของตนเองย่อมช่วยเพิ่มผลลัพธ์ที่ดีมากขึ้นกว่าเดิมในทุกเรื่องของชีวิต

นาฬิกาชีวิตที่ถูกแบ่งตาม Chronotype

ดร.ไมเคิล บรูส (Michael Breus) นักจิตวิทยาด้านเวชศาสตร์การนอนหลับ ได้บอกเล่าผ่านหนังสือ “The Power of When” เกี่ยวกับบุคลิกของนาฬิกาชีวิตในแต่ละคน โดยแบ่งออกเป็น 4 ประเภท Chronotype ลองไปเช็กกันเลยว่าการมีนาฬิกาชีวภาพของคุณคือโครโนไทป์ไหน

1. “สิงโต” ตื่นเช้า สมองโปร่ง พร้อมเริ่มงานทันที

คนประเภทนี้มักตื่นช่วง 5.30 – 6.30 น. ด้วยความรู้สึกสดชื่น สมองแล่น พร้อมสำหรับการใช้ชีวิต การทำงาน หรือกิจกรรมต่าง ๆ เป็นการตื่นแบบอัตโนมัติโดยไม่ต้องมีนาฬิกาปลุก ทำให้พวกเขาเหมาะกับการลุยงานตั้งแต่ช่วงเช้าจากระดับฮอร์โมนคอร์ติซอลที่พลุ่งพล่าน อย่างไรก็ตามเมื่อเข้าสู่ช่วงเย็นพลังงานของคนกลุ่มนี้จะหมดลงอย่างรวดเร็ว และรู้สึกง่วงตั้งแต่ช่วงหัวค่ำ เข้านอนไม่เกิน 5 ทุ่ม ซึ่งทั่วโลกมักมีคนนาฬิกาชีวิตแบบสิงโตประมาณ 15-20%

จัดตารางเวลาสำหรับกลุ่ม “สิงโต”

• 00-10.00 น. เน้นการประชุมงาน พูดคุยติดต่อสื่อสาร
• 00-12.00 น. เน้นการทำงานต้องใช้สมาธิ
• 00-15.00 น. เน้นการทำงานต้องอาศัยความคิด ไอเดียสร้างสรรค์

2. “โลมา” สมองไว รักการทำงานช่วงเย็น นอนยากตื่นง่าย

กลุ่มคน Chronotype ประเภทนี้มักมีลักษณะพิเศษคือสมองจะตื่นตัวอยู่ตลอด ทำให้นอนหลับยากแต่ตื่นง่ายมาก บ่อยครั้งจึงรู้สึกว่าตนเองนอนหลับ ๆ ตื่น ๆ หลับไม่ค่อยสนิท หากมีสิ่งใดขัดขวางการนอน เช่น เสียงดัง แสง อากาศร้อน หรือถูกสัมผัสร่างกาย จะสะดุ้งได้ง่ายทันที ช่วงเช้าจึงไม่ค่อยมีเรี่ยวแรงคิดหรือทำสิ่งใดมากนัก แต่จุดเด่นของคนกลุ่มนี้คือการมีความคิดสร้างสรรค์ขั้นสุด เพราะพวกเขามักคิดไปเรื่อยเมื่อได้เริ่มชาร์จพลังชีวิตตอนกลางวัน ช่วงเย็นจะแอคทีฟสุด ๆ ฮอร์โมนคอร์ติซอลมักเพิ่มขึ้นจนกลายเป็นคนไม่ค่อยนอนตอนกลางคืน ทั่วโลกมีคนกลุ่มนี้อยู่ราว 10-15%

จัดตารางเวลาสำหรับกลุ่ม “โลมา”

• 00-6.00 น. เน้นการทำงานต้องอาศัยความคิด ไอเดียสร้างสรรค์
• 00-12.00 น. หรือ 13.00-15.00 น. เน้นการประชุมงาน พูดคุยติดต่อสื่อสาร
• 00-18.00 น. เน้นการทำงานต้องใช้สมาธิ

3. “หมาป่า” สมองแล่นยามค่ำคืน ตื่นเช้าไม่สู้

บางครั้งอาจเรียกคนกลุ่มนี้ว่า “นกฮูกกลางคืน” ก็คงไม่ผิดเท่าไหร่นัก เพราะนาฬิกาชีวภาพของพวกเขามักเริ่มตอนพระอาทิตย์ตกดิน ฮอร์โมนคอร์ติซอลเพิ่มขึ้นแบบน่าอัศจรรย์ เรียกว่ายิ่งดึกยิ่งคึก สมองแล่นแบบพลุ่งพล่าน แต่กลับกันพอเป็นตอนกลางวันดันรู้สึกตื้อ สมองล้า คิดช้า ทำช้า จึงดูเป็นคนตื่นสาย ไม่ค่อยแอคทีฟเท่าไหร่นัก ทั่วโลกมีคนกลุ่มนี้อยู่ราว 15%

จัดตารางเวลาสำหรับกลุ่ม “หมาป่า”

• 00-16.00 น. เน้นการทำงานต้องใช้สมาธิ
• 30-17.00 น. เน้นการประชุมงาน พูดคุยติดต่อสื่อสาร
• 00-23.00 น. เน้นการทำงานต้องอาศัยความคิด ไอเดียสร้างสรรค์

4. “หมี” ใช้ชีวิตตามหลักพื้นฐาน ตื่นเช้านอนค่ำ

Chronotype ประเภทสุดท้ายถือว่าพบเจอได้ทั่วไปกับการใช้ชีวิตตามจังหวะเวลาของดวงอาทิตย์ เรียกว่าเริ่มต้นวันตั้งแต่เช้า แต่ไม่ถึงกับเช้าตรู่และไม่สายเกินไป อาจมีอาการง่วงเล็กน้อยแต่เมื่อทำภารกิจส่วนตัวแล้วจะสดชื่นทันที นาฬิกาชีวิตพื้นฐานคือระหว่างวันทำงานได้เต็มที่ โดยเฉพาะช่วงสายพลังความคิด สมองจะทำงานได้แบบหยุดไม่อยู่ แต่พอเข้าสู่ช่วงบ่ายนาฬิกาชีวภาพเริ่มเข้าสู่โหมดพัก ความขยันลดลงบ้างแต่ก็ยังทำงานได้ตามปกติ

จัดตารางเวลาสำหรับกลุ่ม “หมี”

• 00-12.00 น. เน้นการทำงานต้องใช้สมาธิ
• 00-15.00 น. ช่วงพักระหว่างวัน
• 00-17.00 น. เน้นการประชุมงาน พูดคุยติดต่อสื่อสาร
• 00-22.00 น. เน้นการทำงานต้องอาศัยความคิด ไอเดียสร้างสรรค์ก่อนเข้านอน

เป็นยังไงกันบ้างกับนาฬิกาชีวิตแต่ละแบบที่บอกไป จะเห็นว่ามีความเกี่ยวข้องกับทุกคนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งการมี Chronotype หรือ นาฬิกาชีวภาพแบบไหนก็ตามไม่มีใครผิดหรือถูก ขึ้นอยู่กับลักษณะบุคคล พันธุกรรม หรือความชอบส่วนตัว ขอแค่ทำงานออกมาให้ได้ตามเป้าหมายก็น่าพึงพอใจแล้ว